Հայաստանի լռությունը ԵԱՏՄ-ում

Sorry, this entry is only available in Armenian and Russian. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in this site default language. You may click one of the links to switch the site language to another available language.

Եվրասիական տնտեսական միության նկատմամբ այդ կառույցի անդամ երկրների իշխաննությունների կողմից հնչեցվող դժգոհությունները պարբերական բնույթ են ստանում: Ընդ որում՝ գնալով նման հայտարարությունները ավելի ու ավելի բարձր են դառնում, այնինչ Հայաստանը, որը բազմաթիվ չափանիշներով կարող է համարվել ԵԱՏՄ-ից «ամենատուժած» կողմը, առավելապես լռում է և չի բարձրաձայնում առկա խնդիրների մասին:

Բելառուս

Ինչպես հայտնի է, Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն ուրբաթ օրը հանդես էր եկել նույնիսկ իր համար չափազանց էմոցիոնալ ելույթով, որում, այսպես ասած, ի ցույց էր դրել Բելառուսի և Ռուսաստանի հարաբերություններում առկա բոլոր անբարեմասնությունները՝ սկսած գազի սակագներից, նավթի տարանցումից, վերջացրած արտաքին հարաբերություններով և Բելառուսի վիզային քաղաքականությամբ:

Սա, թերևս, ԵԱՏՄ գոյության տարիներին ամենաթեժ բռնկումներ էր, որը տեղի է ունեցել կառույցի անդամ երկրների միջև, այն էլ՝ առանցքային երկրների:

Բելառուսի նախագահի այս հայտարարությունները, սակայն, ինչպես և նախկինում, հետապնդում էին առավելապես հետևյալ նպատակները՝ բարձրաձայնել խնդիրները, դարձնել քննարկման առարկա, ստանալ արդյունքներ: Սա սկզբունք է, որը օգտագործում են ՌԴ դաշնակիցներն ու գործընկերները, երբ ցանկանում են, որպեսզի Մոսկվան երկկողմանի հարաբերություններում գնա որոշակի զիջումների:

Ղազախստան

Այդ սկզբունքը բավական լավ են սերտել նաև Ղազախստանում: Լինելով ԵԱՏՄ անդամ՝ Աստանան չի վարանում ժամանակ առ ժամանակ հիշեցնել իր ինքնիշխանության անձեռմխելիության մասին և բազմաթիվ դեպքերում վարում է Մոսկվայից անկախ արտաքին քաղաքականություն:

Դրա վառ օրինակն է այն, որ 2015 թվականին Աստանան միացավ Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությանը՝ այդ կերպ, փաստացի, հրաժարվելով ԵԱՏՄ-ում ստանձնած իր պարտավորությունների զգալի մասից, ինչպես նաև՝ հարցականի տակ դնելով եվրասիական ինտեգրման առաջնահերթությունը: Փոխարենը՝ Աստանան, բարձրաձայնելով ԵԱՏՄ-ում իր խնդիրների, ինչպես նաև Մոսկվայի քաղաքականության՝ իր շահերին հակասող դրույթների մասին, կարողանում է առավել նպաստավոր պայմաններ ապահովել իր տնտեսվարողների համար:

Ղրղզստան

ԵԱՏՄ-ում իր խնդիրների մասին չի լռում նաև Ղրղզստանը ու առավել հաճախ բողոքում է Ղազախստանի կիրառած սահմանափակումներից: Ղրղզա-ղազախական այս դիմակայությունը, սակայն, ավարտվեց նրանով, որ Բիշքեքը, այնուամենայնիվ, ստացավ իր գյուղատնտեսական ապրանքները ղազախական շուկա հանելու բաղձալի իրավունքը:

Չնայած դրան, 2016 թվականի դեկտեմբերին Ղրղզստանի նախագահ Աթամբաևը շարունակում էր հայտարարել, որ ԵԱՏՄ-ում ոտնահարվում են ղրղզական շահերը, ինչը, ամենայն հավանականությամբ, բերելու է նրան, որ Բիշքեքն էլ ավելի է հարթելու իր տնտեսության եվրասիական ինտեգրման ճանապարհը:

Հայաստան

Բոլոր վերը թվարկված երկրները, ինչպես նշեցինք, այս կամ այն կերպ բարձրաձայնում են ԵԱՏՄ-ում իրենց ունեցած խնդիրների մասին: Ինչը նշված երկրների դեպքում կատարվում է հրապարակայնորեն, այսինքն՝ գագաթաժողովների ժամանակ, առանձին հայտարարություններով, կոնկրետ գործողություններով, կամ ասուլիսներով:

Հայաստանի դեպքում պատկերը այլ է և այստեղ գործ ունենք արտաքին քաղաքականության համար պատասխանատու մարմինների իսկական գաղտնիության հետ: Ի՞նչ են բանակցում ՀՀ ղեկավարները ԵԱՏՄ պաշտոնյաների հետ, ի՞նչ են բանակցում ՀՀ և ՌԴ նախագահները, վարչապետները: Մեծ մասամբ՝ նման հանդիպումներից հետո տարածվում են ստանդարտ հաղորդագրություններ, որոնցում կողմերը փաստում են հարաբերությունների խորությունն ու զարգացման անհրաժեշտությունը:

Այնինչ, ինչպես ցույց է տալիս եվրասիական փորձը, երբեմն ավելի արդյունավետ է լինել բաց ու բարձրաձայն, այլ ոչ թե ղեկավարվել չխոսկան մամուլի խոսնակների, էլիտար վարդագույն մամուլի սկզբունքներով և ամեն տեսակի փաստաթուղթ (օրինակ, ՀՀ-ԵՄ ասոցացման համաձայնագիրը) գաղտնավորելու մոլուցքով: Միգուցե այդ դեպքում Հայաստանը կարողանա ավելի ապահով լինել եվրասիական կառույցներում:

Վահե Ղուկասյան
«Իրազեկ քաղաքացիների միավրում»

 

Related Posts: